Đối với những tín đồ đam mê hải sản, cua biển luôn là món ăn đứng đầu bảng về cả hương vị lẫn giá trị dinh dưỡng. Tuy nhiên, khi ra đến chợ hải sản hoặc vào nhà hàng, không ít người phải bối rối trước hai cái tên: Cua cốm (cua hai da) và Cua gạch.
Cả hai loại cua này đều thuộc hàng “thượng phẩm” với mức giá không hề rẻ, nhưng hương vị và đặc điểm lại hoàn toàn khác nhau. Vậy cua cốm khác gì cua gạch? Làm sao để phân biệt chính xác hai loại này để không bị mua nhầm hay bị “hớ” giá? Hãy cùng Hải sản Hùng Trường Sa khám phá câu trả lời chi tiết ngay trong bài viết dưới đây!
1. Cua Cốm Là Gì? Cua Gạch Là Gì?
Để phân biệt được hai loại cua này, trước hết chúng ta cần hiểu rõ bản chất và nguồn gốc tên gọi của từng loại.
Cua cốm là gì?
Cua cốm (hay còn được gọi là cua hai da) thực chất là những con cua biển đang trong giai đoạn chuẩn bị lột vỏ để lớn lên. Lúc này, lớp vỏ cũ bên ngoài đã tách rời, và bên dưới nó đã hình thành một lớp vỏ mới mềm mại, chứa đầy chất dinh dưỡng.

Giai đoạn “cốm” này chỉ diễn ra trong vòng vài ngày ngắn ngủi trước khi cua lột xác hoàn toàn. Vì số lượng khan hiếm và thời gian thu hoạch ngặt nghèo, cua cốm được ví như “vàng ròng” của vùng sông nước và có giá thành đắt đỏ bậc nhất.
Cua gạch là gì?

Khác với cua cốm, cua gạch là những con cua cái trưởng thành, đang trong giai đoạn sinh sản và phần buồng trứng đã phát triển đầy đặn. Phần “gạch” màu đỏ cam rực rỡ nằm dưới mu cua chính là khối trứng chưa thụ tinh. Cua gạch rất phổ biến, dễ mua hơn cua cốm và là món khoái khẩu của những ai yêu thích vị béo ngậy, đậm đà.
2. Cua cốm khác gì cua gạch? Bảng so sánh chi tiết
Dù đều là đặc sản nhưng cua cốm và cua gạch mang hai “vibe” ẩm thực hoàn toàn khác biệt. Dưới đây là bảng so sánh trực quan giúp bạn nhận diện nhanh chóng:
| Tiêu chí so sánh | Cua Cốm (Cua Hai Da) | Cua Gạch |
| Giới tính | Có cả cua đực và cua cái (nhưng cua cái lột thường ngon hơn). | Bắt buộc phải là cua cái trưởng thành. |
| Lớp vỏ (Mai cua) | Có 2 lớp vỏ (vỏ cứng ngoài và vỏ mềm bên trong). | Chỉ có 1 lớp vỏ cứng duy nhất. |
| Phần gạch bên trong | Gạch màu vàng nhạt hoặc đặc như thạch, béo bùi, không bị xác. | Gạch màu đỏ cam, đặc, chắc, béo ngậy và có vị hơi cứng khi chín. |
| Chất lượng thịt | Thịt cực kỳ ngọt, mềm, mọng nước, không bị bở. | Thịt chắc, dai, ngọt đậm đà nhờ hấp thụ dinh dưỡng nuôi gạch. |
| Độ khan hiếm | Rất hiếm, sản lượng ít, phụ thuộc vào mùa lột vỏ của cua. | Rất phổ biến, có quanh năm tại các vựa hải sản. |
| Giá thành | Rất cao (Thường gấp 1.5 – 2 lần cua gạch). | Cao (Phù hợp túi tiền của đại đa số người tiêu dùng hơn). |
3. Hướng dẫn cách phân biệt Cua Cốm và Cua Gạch chuẩn 100%
Nếu chỉ nhìn lướt qua, hai loại cua này trông khá giống nhau vì đều có phần bụng (yếm) khá to. Tuy nhiên, dân sành ăn chỉ cần áp dụng các mẹo nhỏ dưới đây là có thể nhận biết ngay lập tức:
Kiểm tra phần yếm cua
-
Cua gạch: Phần yếm có hình bán nguyệt rất to và rộng (để ôm trứng). Khi cua chín muồi, phần yếm này thường có màu nâu sẫm, khi ấn nhẹ vào thấy rất cứng và căng đầy.
-
Cua cốm: Phần yếm của cua cốm thường có màu trắng ngà hoặc hơi vàng. Đặc biệt, yếm cua cốm lỏng lẻo hơn, khi nhìn kỹ hoặc cạy nhẹ phần yếm, bạn sẽ thấy một lớp lông màu hồng cánh sen hoặc đỏ mận bên dưới.
Quan sát lớp vỏ (mai cua) và các khớp chân
-
Cua cốm: Vì sắp lột xác nên lớp vỏ ngoài thường xỉn màu, không còn bóng bẩy. Nếu bạn ấn nhẹ vào vùng da mềm ở các khớp chân (khuỷu chân) hoặc phần dưới mu cua, bạn sẽ cảm nhận được sự đàn hồi của lớp vỏ trong đang hình thành. Nếu thấy chân cua có màu hồng hoặc đỏ, đó chắc chắn là cua cốm ngon.
-
Cua gạch: Vỏ cua thường bóng, cứng cáp. Khi nhìn vào hai bên góc của mai cua (phần gai mai), nếu thấy có màu đỏ cam hoặc gạch tràn ra ngoài, chứng tỏ cua đầy gạch.
Thử nghiệm “hé mở” mu cua
Nếu mua tại các vựa hải sản uy tín, bạn có thể nhờ người bán hé nhẹ phần mu cua ở phía sau lái:
-
Nếu thấy một lớp màng màu vàng sẫm hoặc đỏ cam đặc quánh, đó là cua gạch.
-
Nếu thấy xuất hiện một lớp vỏ thứ hai mềm mại màu thịt hồng, đó chính là cua cốm.
4. Nên ăn cua cốm hay cua gạch? Loại nào ngon hơn?
Câu hỏi “loại nào ngon hơn” thực ra phụ thuộc hoàn toàn vào sở thích ẩm thực của bạn:
-
Cua Gạch: Bạn là tín đồ của vị béo ngậy, thích cái cảm giác cắn vào miếng gạch cua son đỏ ửng, thơm phức và có chút bùi bùi, cứng cứng đặc trưng. Cua gạch cực kỳ hợp với các món như: Cua gạch sốt trứng muối, cua gạch hấp nước dừa, hay nấu bánh canh, lẩu bầu.

-
Cua Cốm: Bạn thích thưởng thức phần thịt cua đạt đến độ hoàn hảo tuyệt đối – ngọt đậm, mọng nước và không có một chút mỡ thừa. Đặc biệt, gạch của cua cốm không cứng như cua gạch mà lỏng và béo, tan ngay trong miệng. Điểm đắt giá nhất là bạn có thể ăn được cả lớp vỏ non bên trong của nó. Cua cốm ngon nhất là khi đem hấp sả, nướng mọi hoặc chiên bơ tỏi để giữ nguyên vẹn vị ngọt tự nhiên.
>> Xem thêm: Cua cốm là gì? Top 3 món ngon chuẩn vị nhất định phải thử
5. Những lưu ý quan trọng khi mua cua để không bị lừa
Do cua cốm có giá trị kinh tế rất cao, trên thị trường hiện nay xuất hiện tình trạng một số thương lái không uy tín lợi dụng sự thiếu kinh nghiệm của khách hàng để “hô biến” cua gạch loại nhỏ hoặc cua loại 3 thành cua cốm. Để bảo vệ túi tiền của mình, bạn cần nhớ:
- Không ham rẻ: Cua cốm tự nhiên không bao giờ có giá vài trăm nghìn một ký. Nếu thấy nơi nào rao bán “cua cốm giá rẻ bất ngờ”, hãy nâng cao cảnh giác.
- Chọn nơi uy tín: Hãy mua ở các vựa hải sản lớn, có cam kết “1 đổi 1” nếu cua không đúng chất lượng hoặc bị ốp (ít thịt).
- Chú ý dây buộc: Nhiều nơi buộc dây vải dày, thấm nước để tăng trọng lượng cua. Hãy chọn những nơi bán cua buộc dây không trọng lượng (dây nilon mỏng hoặc dây thun) để đảm bảo quyền lợi.
Lời Kết
Hy vọng qua bài viết này, bạn đã trả lời được câu hỏi “cua cốm khác gì cua gạch” và tự tin hơn trong việc lựa chọn hải sản cho bữa tiệc của gia đình. Cua gạch béo ngậy đậm đà, cua cốm ngọt thơm tinh tế – mỗi loại đều mang một phong vị độc đáo xứng đáng để bạn thưởng thức thử một lần trong đời!
Bạn đã từng thử qua cả hai loại cua này chưa? Hãy để lại ý kiến của bạn ở phần bình luận bên dưới nhé!


